Living Through Cancer Treatment

మీ జబ్బు నిర్ధారణ, చికిత్స ప్లాన్, వాడుతున్న మందులు, అలర్జీల జాబితా, పాత రిపోర్టులు, అత్యవసరంగా సంప్రదించాల్సిన వ్యక్తి నంబర్, మీరు రాసుకున్న ప్రశ్నలు వెంట తీసుకెళ్లండి. అపాయింట్‌మెంట్‌కు ముందే రక్త పరీక్షలు అవసరమా అని కనుక్కోండి.

చేయాల్సింది: మీరు ఇప్పుడు వాడుతున్న మందుల జాబితాను ఫోన్‌లో ఫోటో తీసి పెట్టుకోండి.

Carry your diagnosis and treatment plan, medicine and allergy list, previous reports, emergency contact, and any questions you have written down. Check whether blood tests are needed before the appointment.

Practical step: Keep a photograph of your current medicine list on your phone.

సిబ్బంది మీ లక్షణాలు, రక్త పరీక్షల ఫలితాలు చూసి, బరువు, బీపీ, నాడి వంటివి పరీక్షించి, ముందు జాగ్రత్త మందులు ఇచ్చి, తర్వాత చికిత్స ఇచ్చి మిమ్మల్ని గమనిస్తారు. ఎంత సమయం పడుతుందనేది చికిత్సా విధానాన్ని బట్టి చాలా మారుతుంది.

చేయాల్సింది: ఎంత సమయం పడుతుంది, తర్వాతి అపాయింట్‌మెంట్ ఎప్పుడు, ఆఫీసు సమయం తర్వాత ఏ నంబర్‌కు ఫోన్ చేయాలి అని అడగండి.

Staff may review symptoms and blood results, check your weight and vital signs, give preventive medicines, then administer treatment and observe you. The time varies widely with the regimen.

Practical step: Ask for the expected duration, next appointment date and the number to call after hours.

కొన్ని మందులను చేతిలోని సిర ద్వారా ఇవ్వవచ్చు. మరికొన్నిటిని పోర్ట్ లేదా పిక్ లైన్ ద్వారా ఇవ్వడం సులువు లేదా సురక్షితం, ముఖ్యంగా చికిత్స మళ్లీ మళ్లీ ఇవ్వాల్సి వచ్చినప్పుడు. మందులు, మీ సిరలను బట్టి మీ బృందం నిర్ణయిస్తుంది.

చేయాల్సింది: మీ పోర్ట్ లేదా లైన్‌ను ఎలా చూసుకోవాలో నేర్చుకోండి; ఎర్రబడటం, వాపు, లేదా స్రావం కనిపిస్తే చెప్పండి.

Some medicines can be given through a vein in the arm. Others may be easier or safer through a port or PICC, particularly when treatment is repeated. Your team decides based on the medicines and veins.

Practical step: Learn how your device should be cared for; report redness, swelling or discharge.

డ్రిప్ చికిత్సకు చికిత్సా విభాగానికి వెళ్లాల్సి ఉంటుంది; నోటి ద్వారా వేసుకునే క్యాన్సర్ మందులను రోజూ జాగ్రత్తగా సరైన మోతాదులో వేసుకోవాలి, ఇతర మందులతో కలిస్తే ఏమవుతుందో సరిచూసుకోవాలి. రేడియేషన్ సాధారణంగా శరీరంలో ఒక నిర్దిష్ట భాగానికి, ప్లాన్ చేసిన సమయపట్టిక ప్రకారం ఇస్తారు. ప్రతి ప్లాన్‌కూ సైడ్ ఎఫెక్ట్స్, జాగ్రత్తలు వేరుగా ఉంటాయి.

చేయాల్సింది: మీకు సూచించిన చికిత్సకు ప్రత్యేకమైన సమయపట్టిక, సూచనలను రాతపూర్వకంగా అడగండి.

Infusions require visits to a treatment unit; oral cancer medicines require careful daily dosing and interaction checks. Radiation is usually delivered to a defined body area over a planned schedule. Side effects and precautions differ with each plan.

Practical step: Ask for a written schedule and instructions specific to your prescribed treatment.

సైకిల్ అంటే చికిత్స, కోలుకోవడం కోసం ప్లాన్ చేసిన ఒక కాలం. కొన్ని చికిత్సలు వారానికి ఒకసారి, మరికొన్ని రెండు, మూడు లేదా నాలుగు వారాలకు ఒకసారి ఉంటాయి. రక్త కణాలు లేదా అవయవాల పనితీరు కోలుకోవడానికి సమయం కావాల్సినప్పుడు చికిత్స వాయిదా వేయాల్సి రావచ్చు.

చేయాల్సింది: మీ క్యాన్సర్ చికిత్స బృందం ఇచ్చిన చికిత్స క్యాలెండర్‌ను వాడండి.

A cycle is a planned period of treatment and recovery. Some regimens are weekly, others every two, three or four weeks. Delays may be necessary when blood counts or organ function need time to recover.

Practical step: Use the treatment calendar supplied by your oncology team.

చాలా కీమోథెరపీ ప్రభావాల్లా కాకుండా, చెక్‌పాయింట్ ఇమ్యునోథెరపీ కొన్నిసార్లు రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఆరోగ్యకరమైన అవయవాల్లో వాపు తెచ్చేలా చేయవచ్చు. లక్షణాలు చికిత్స సమయంలో గానీ, అది ముగిసిన తర్వాత గానీ రావచ్చు.

చేయాల్సింది: కొత్తగా తగ్గని విరేచనాలు, దగ్గు, ఊపిరిలో మార్పులు, పచ్చకామెర్లు లేదా అసాధారణమైన తీవ్రమైన నీరసం ఉంటే వెంటనే చెప్పండి; రోగనిరోధక సైడ్ ఎఫెక్ట్ అనుకుని సొంతంగా మందులు వాడకండి.

Unlike many chemotherapy effects, checkpoint immunotherapy can sometimes cause the immune system to inflame normal organs. Symptoms can appear during treatment or after it ends.

Practical step: Report new persistent diarrhoea, cough, breathing changes, jaundice or unusual severe fatigue promptly; do not self-treat presumed immune side effects.

సూచించిన వాంతి నివారణ మందులను, మొదట్లో బాగానే ఉన్నా, సమయానికి వేసుకోండి. కొద్ది కొద్దిగా తినడం, ఘాటైన వాసనలకు దూరంగా ఉండటం సహాయపడవచ్చు. వేర్వేరు కీమోథెరపీలకు వేర్వేరు నివారణ ప్లాన్లు అవసరం.

చేయాల్సింది: వాంతుల వల్ల నీళ్లు లేదా మందులు కడుపులో నిలవకపోతే, అదే రోజు క్యాన్సర్ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి.

Take prescribed anti-nausea medicines on schedule, even if you initially feel well. Small meals and avoiding strong smells may help. Different chemotherapy regimens need different prevention plans.

Practical step: If vomiting prevents you from keeping fluids or medicines down, contact the oncology team the same day.

చికిత్స, రక్తహీనత, సరిగ్గా నిద్ర పట్టకపోవడం లేదా నొప్పి వల్ల నీరసం రావచ్చు. సురక్షితమైనప్పుడు, మధ్యమధ్యలో విశ్రాంతి తీసుకుంటూ చిన్న నడకలు లేదా తేలికపాటి పనులు సహాయపడతాయి; తగ్గని లేదా పెరుగుతున్న నీరసాన్ని డాక్టర్ పరీక్షించాలి.

చేయాల్సింది: రోజుకు ఒకటి రెండు ముఖ్యమైన పనులు ఎంచుకోండి, మిగతావాటికి సహాయం అడగండి.

Fatigue may result from treatment, anaemia, poor sleep or pain. Short walks or light activity, paced with rest, can help when safe; persistent or worsening fatigue deserves assessment.

Practical step: Choose one or two important tasks each day and ask for help with the rest.

మెత్తటి టూత్‌బ్రష్, మీ బృందం సూచించిన విధంగా పుక్కిలించడం పాటించండి. నోరు పుండుగా ఉంటే మెత్తటి, కారం లేని ఆహారం ఎంచుకోండి. డాక్టర్ రాస్తే తప్ప, ఆల్కహాల్ ఉన్న మౌత్‌వాష్‌లు వాడకండి.

చేయాల్సింది: మింగితే నొప్పి, రక్తం కారడం, లేదా తాగడం కష్టంగా ఉంటే చెప్పండి; వీటికి చికిత్స అవసరం కావచ్చు.

Use a soft toothbrush and the mouth-rinse routine your team recommends. Choose soft, non-spicy foods if the mouth is sore. Avoid alcohol-based mouthwashes unless prescribed.

Practical step: Report painful swallowing, bleeding or difficulty drinking; these may require treatment.

మల విసర్జన ఎన్నిసార్లు, ఎంత నీళ్లు తాగారో రాసుకోండి. విరేచనాలు కీమోథెరపీ, ఇన్‌ఫెక్షన్ లేదా రోగనిరోధక వాపు వల్ల రావచ్చు; మలబద్ధకం నొప్పి మందులు, వాంతి నివారణ మందులు లేదా కదలిక తగ్గడం వల్ల రావచ్చు.

చేయాల్సింది: విరేచనాలు ఆపే మందులు లేదా విరేచనానికి మందులు వాడే ముందు అడగండి, ముఖ్యంగా ఇమ్యునోథెరపీ సమయంలో.

Keep a record of bowel movements and fluids. Diarrhoea may be caused by chemotherapy, infection or immune inflammation; constipation may relate to pain medicines, anti-nausea drugs or reduced activity.

Practical step: Ask before taking anti-diarrhoeal medicines or laxatives, particularly during immunotherapy.

కొన్ని చికిత్సలు నరాలను ఇబ్బంది పెట్టి, సూదులు గుచ్చినట్టు అనిపించడం, స్పర్శ తగ్గడం, లేదా చొక్కా గుండీలు పెట్టుకోవడం కష్టం కావడం వంటివి తెస్తాయి. తొందరగా చెబితే, లక్షణాలు ఎక్కువ ఇబ్బంది పెట్టక ముందే బృందం చికిత్సను సరిచేయగలదు.

చేయాల్సింది: తీవ్రమైన బలహీనత వచ్చే దాకా ఆగకుండా, కొత్త లక్షణాలను తర్వాతి సంప్రదింపులోనే చెప్పండి.

Some treatments irritate nerves, causing pins and needles, reduced sensation or trouble fastening buttons. Early reporting can help the team adjust treatment before symptoms become more troublesome.

Practical step: Mention new symptoms at the next contact rather than waiting for severe weakness.

జుట్టు ఊడటం చికిత్సను బట్టి చాలా మారుతుంది. చర్మం పొడిబారడం, దద్దుర్లు రావచ్చు; కొన్ని టార్గెటెడ్ మందులు మొటిమల లాంటి ప్రత్యేకమైన దద్దుర్లు తెస్తాయి, వాటికి ప్రత్యేక సంరక్షణ అవసరం.

చేయాల్సింది: మృదువైన చర్మ ఉత్పత్తులు వాడండి, స్టెరాయిడ్ క్రీములు లేదా ఇతర మందుల క్రీములు రాసుకునే ముందు బృందాన్ని అడగండి.

Hair loss varies greatly by treatment. Dry skin and rashes may occur; certain targeted drugs cause characteristic acne-like rashes that need specific care.

Practical step: Use gentle skin products and ask the team before applying steroid creams or other medicated products.

క్రమం తప్పకుండా భోజనం చేయండి, మీ ఇష్టం, ఆహార అవసరాలను బట్టి పప్పు, పెరుగు, పనీర్, గుడ్లు, చేపలు లేదా మాంసం వంటి ప్రోటీన్ ఉండే ఆహారం చేర్చండి. క్యాన్సర్‌ను నయం చేసే ఒకే ఒక్క ఆహార పద్ధతి అంటూ ఏదీ లేదు.

చేయాల్సింది: ఇంటర్నెట్‌లో కనిపించే కఠినమైన పథ్యాలు పాటించడం కంటే, తినే మోతాదు తగ్గకుండా చూసుకోండి.

Try regular meals with a source of protein such as dal, curd, paneer, eggs, fish or meat according to preference and dietary needs. There is no single diet that cures cancer.

Practical step: Aim to maintain intake rather than follow restrictive internet diets.

మూడు పెద్ద భోజనాల కంటే, తరచుగా కొద్ది కొద్దిగా తినడం, మెత్తటి ఆహారం, శక్తినిచ్చే చిరుతిళ్లు సులువుగా ఉండవచ్చు. బరువు తగ్గుతుంటే లేదా తినడం కష్టంగా ఉంటే, ఆహార నిపుణుడు మీకు తగ్గ ప్లాన్ తయారుచేయగలరు.

చేయాల్సింది: బరువు బాగా తగ్గే దాకా ఆగకుండా, తొందరగానే ఆహార సలహా అడగండి.

Small frequent meals, softer foods and energy-dense snacks may be easier than three large meals. If weight is falling or eating is difficult, a dietitian can tailor a plan.

Practical step: Ask for nutrition review early rather than waiting for marked weight loss.

పండ్లు, కూరగాయలు బాగా కడగండి, సురక్షితమైన తాగునీరు వాడండి, ఆహారం బాగా ఉడికించండి. మూలికా ఉత్పత్తులు, ఎక్కువ మోతాదు సప్లిమెంట్లు క్యాన్సర్ మందులతో కలిసి ప్రభావం మార్చవచ్చు లేదా హాని చేయవచ్చు.

చేయాల్సింది: ఏ సప్లిమెంట్ అయినా వాడే ముందు క్యాన్సర్ చికిత్స బృందానికి చూపించండి.

Wash produce carefully, use safe drinking water and cook food appropriately. Herbal products and high-dose supplements may interact with cancer medicines or cause harm.

Practical step: Show the oncology team every supplement before using it.

కీమోథెరపీ సమయంలో ముప్పై ఎనిమిది డిగ్రీల సెల్సియస్ (నూరు డిగ్రీల ఫారెన్‌హీట్ పైన) లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జ్వరం తీవ్రమైన ఇన్‌ఫెక్షన్‌కు సంకేతం కావచ్చు, ముఖ్యంగా తెల్ల రక్త కణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు. జ్వరం కొలవకపోయినా, వణుకుతో చలి లేదా ఉన్నట్టుండి బాగా నలతగా అనిపించడం కూడా ముఖ్యమైనదే.

చేయాల్సింది: వెంటనే మీ క్యాన్సర్ చికిత్స బృందాన్ని సంప్రదించండి లేదా అత్యవసర విభాగానికి వెళ్లండి. తెల్లారే దాకా ఆగకండి.

During chemotherapy, a temperature of 38°C or higher may signal serious infection, especially when white blood cells are low. Shaking chills or feeling acutely unwell can also be important even without a measured fever.

Practical step: Contact your oncology team immediately or seek emergency assessment. Do not wait until morning.

ఉన్నట్టుండి లేదా తీవ్రమైన ఆయాసం, ఛాతీ నొప్పి, కుప్పకూలిపోవడం, ఫిట్స్ (మూర్ఛ), కొత్తగా వచ్చిన గందరగోళం లేదా బలహీనత అత్యవసర పరిస్థితిని సూచించవచ్చు; అది చికిత్స వల్ల కావచ్చు, కాకపోవచ్చు.

చేయాల్సింది: వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోండి.

Sudden or severe breathlessness, chest pain, collapse, seizures, new confusion or weakness can indicate an emergency unrelated to—or caused by—treatment.

Practical step: Seek emergency medical care immediately.

మళ్లీ మళ్లీ వాంతులు, మూత్రం చాలా తక్కువగా రావడం, తీవ్రమైన విరేచనాలు, బాగా కళ్లు తిరగడం లేదా ఆగని రక్తస్రావం త్వరగా ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు.

చేయాల్సింది: వెంటనే డాక్టర్‌కు చూపించుకోండి; లక్షణాలు తీవ్రంగా ఉంటే అత్యవసర సేవలు (నూట ఎనిమిది) వాడండి.

Repeated vomiting, very little urine, severe diarrhoea, significant dizziness or uncontrolled bleeding can quickly become dangerous.

Practical step: Seek urgent medical assessment; if symptoms are severe, use emergency services.

ఇమ్యునోథెరపీ సమయంలో గానీ తర్వాత గానీ కొత్తగా తగ్గని విరేచనాలు, పెరుగుతున్న దగ్గు, ఊపిరి ఇబ్బంది, కళ్లు పచ్చబడటం, తీవ్రమైన తలనొప్పి లేదా కారణం తెలియని తీవ్రమైన నీరసం ఉంటే, అది ఏదైనా అవయవంలో వాపు కావచ్చు.

చేయాల్సింది: చికిత్స చేస్తున్న బృందాన్ని వెంటనే సంప్రదించండి, మీరు ఇమ్యునోథెరపీ తీసుకున్నారని చూసే డాక్టర్లకు చెప్పండి.

New persistent diarrhoea, worsening cough, breathing difficulty, yellowing of eyes, severe headache or profound unexplained fatigue during or after immunotherapy may reflect inflammation of an organ.

Practical step: Contact the treating team promptly and tell clinicians you have received immunotherapy.

సూచించిన మాత్రలను చెప్పిన సమయానికి, భోజనంతో లేదా ఖాళీ కడుపుతో, చెప్పినట్టే వేసుకోండి. కొన్ని మాత్రలకు ఇతర మందులతో ముఖ్యమైన ప్రతిచర్యలు, భద్రపరచడానికి లేదా పట్టుకోవడానికి ప్రత్యేక నియమాలు ఉంటాయి.

చేయాల్సింది: ఒక మోతాదు తప్పిపోతే, ఆ మందుకు చెప్పిన సూచనలు పాటించండి; తర్వాతి మోతాదును మీరే రెట్టింపు చేయకండి.

Take prescribed tablets at the specified time and with or without food exactly as directed. Some tablets have important interactions and special storage or handling rules.

Practical step: If you miss a dose, follow the medicine-specific instructions; do not automatically double the next dose.

కొత్త లక్షణాలు, అవి మొదలైన తేదీలు, ఒంట్లో బాగోనప్పుడు జ్వరం ఎంత, వేసుకున్న మందులు, ప్రశ్నలు రాసుకోండి. చిన్న డైరీ ఉంటే, జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడకుండా మార్పులను మీ బృందం గుర్తించగలదు.

చేయాల్సింది: అపాయింట్‌మెంట్లకు డైరీ తీసుకెళ్లండి, లేదా మీ క్లినిక్ అనుమతించిన మార్గంలో పంపండి.

Record new symptoms, their start dates, temperatures when unwell, medicines taken and questions. A short log helps your team identify changes without relying on memory.

Practical step: Bring the diary to appointments or send it through your clinic’s approved channel.

రోగి స్వతంత్రతను కాపాడుతూనే, ఆసుపత్రి సందర్శనలు, ప్రయాణం, భోజనం, మందుల గుర్తు చేయడంలో సహాయపడండి. అత్యవసర ఫోన్ నంబర్, హెచ్చరిక సంకేతాలు తెలుసుకోండి.

చేయాల్సింది: చూసుకునేవాళ్లపై భారం తగ్గించడానికి, పనులను కుటుంబ సభ్యుల మధ్య పంచుకోండి.

Help organize visits, transport, meals and medication reminders while preserving the patient’s independence. Know the emergency contact number and warning signs.

Practical step: Share practical tasks among family members to reduce caregiver strain.

ఏమవుతుందో తెలియకపోవడం ఏకాగ్రతను, నిద్రను దెబ్బతీయవచ్చు. తగ్గని ఆందోళన గురించి మీ బృందంతో మాట్లాడండి; కౌన్సెలింగ్, లక్షణాలకు సరైన చికిత్స సహాయపడవచ్చు. స్టెరాయిడ్లు, నొప్పి కూడా నిద్రను పాడు చేయవచ్చు.

చేయాల్సింది: డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్లే ముందు మీ మూడు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు రాసుకోండి.

Uncertainty can affect concentration and sleep. Discuss persistent worry with your team; counselling and appropriate symptom management may help. Steroids and pain can also disrupt sleep.

Practical step: Write down your top three questions before a visit.

చికిత్స సమయంలో శక్తి, పిల్లలు పుట్టే అవకాశం, లైంగిక ఆరోగ్యం మారవచ్చు. పిల్లలు పుట్టే అవకాశాన్ని కాపాడే కొన్ని నిర్ణయాలు చికిత్స మొదలవక ముందే తీసుకోవాలి.

చేయాల్సింది: పిల్లలు పుట్టే అవకాశం, గర్భం రాకుండా జాగ్రత్తల గురించి తొందరగానే అడగండి; ఉద్యోగానికి, దాంపత్య జీవితానికి సురక్షితంగా ఎప్పుడు తిరిగి వెళ్లవచ్చో అడగండి.

Energy, fertility and sexual health can change during treatment. Some fertility-preservation decisions must be made before treatment starts.

Practical step: Raise fertility and pregnancy-prevention questions early; ask about safe return to work and intimacy.

నోటి పుండ్లు సాధారణంగా రెండో లేదా మూడో వారంలో మొదలై, చికిత్స చివర్లో ఎక్కువగా ఉంటాయి; తర్వాత కొన్ని వారాల్లో తగ్గిపోతాయి. రోజుకు చాలాసార్లు ఉప్పు, వంట సోడా కలిపిన నీటితో మెల్లగా పుక్కిలించండి, మెత్తటి కుంచెతో ఫ్లోరైడ్ ఉన్న పళ్ల ముద్దతో తోముకోండి, నోరు తడిగా ఉంచుకోండి. పొగాకు, వక్క, మద్యం, కారం, పుల్లటి, బాగా వేడి ఆహారం వద్దు. నొప్పి మొదలవగానే బృందానికి చెప్పండి; నొప్పి మందులు చికిత్సలో భాగమే.

చేయాల్సింది: ఉప్పు-సోడా నీళ్లు ఎలా తయారు చేయాలో బృందాన్ని చూపించమని అడగండి; ప్రతి భోజనం తర్వాత, నిద్రపోయే ముందు వాడండి.

Mouth soreness usually starts in the second or third week and is worst near the end of treatment, then settles over a few weeks. Rinse gently with a salt-and-baking-soda mouthwash several times a day, brush with a soft brush and fluoride toothpaste, keep the mouth moist, and avoid tobacco, areca nut, alcohol and spicy, sour or very hot food. Tell the team about pain early; painkillers are part of treatment.

Practical step: Ask the team to show you how to make the salt-and-soda rinse, and use it after every meal and at bedtime.

మింగడం బాగా నొప్పిగా మారినప్పుడు లేదా బరువు త్వరగా తగ్గినప్పుడు కొందరికి కొన్ని వారాల పాటు గొట్టం అవసరమవుతుంది. ఇది ముక్కు ద్వారా వేసే సన్నని గొట్టం కావచ్చు, లేదా నేరుగా కడుపులోకి వేసే చిన్న గొట్టం (పెగ్) కావచ్చు. దీనివల్ల రేడియోథెరపీని మధ్యలో ఆపకుండా పూర్తి చేయగలిగే బలం ఉంటుంది. కొద్దికొద్దిగా మింగుతూ, వ్యాయామాలు చేస్తూ ఉంటే, చికిత్స తర్వాత చాలామంది మళ్లీ నోటితోనే తింటారు.

చేయాల్సింది: ప్రతి వారం బరువు చూసుకోండి. బరువు త్వరగా తగ్గుతున్నా, భోజనం పూర్తి చేయలేకపోతున్నా ఆలస్యం చేయకుండా బృందానికి చెప్పండి.

Some people need a tube for a few weeks when swallowing becomes too painful or weight falls quickly. It may be a thin tube through the nose, or a small tube placed directly into the stomach (a gastrostomy or PEG). It keeps you strong enough to finish radiotherapy without breaks. Most people return to eating by mouth after treatment, especially if they keep swallowing small amounts and do their exercises.

Practical step: Weigh yourself every week. If you lose weight quickly or cannot finish meals, tell the team early rather than waiting.

రేడియోథెరపీ, ఆపరేషన్ వల్ల మింగే కండరాలు, దవడ కండరాలు బిగుసుకుపోవచ్చు; కొన్నిసార్లు ఇది నెలలు లేదా ఏళ్ల తర్వాత కూడా జరుగుతుంది. చికిత్సకు ముందే లేదా మొదట్లోనే మొదలుపెట్టి, తర్వాతా కొనసాగించే వ్యాయామాలు మింగడాన్ని, నోరు తెరవడాన్ని కాపాడతాయి. సురక్షితంగా ఉన్నంతవరకు నోటితోనే తింటూ, తాగుతూ ఉండండి. మాట, మింగడం నేర్పే థెరపిస్ట్ వ్యాయామాలు నేర్పిస్తారు, మీకు తెలియకుండా ఆహారం శ్వాసనాళంలోకి పోతోందేమో పరీక్షిస్తారు.

చేయాల్సింది: థెరపిస్ట్ ఇచ్చిన వ్యాయామాలు రోజూ చేయండి. భోజనంలో దగ్గు వస్తున్నా, పొలమారుతున్నా, నోరు తెరవడం తగ్గుతున్నా బృందానికి చెప్పండి.

Radiotherapy and surgery can stiffen the swallowing muscles and the jaw muscles, sometimes months or years later. Exercises started before or at the beginning of treatment, and continued afterwards, help to keep swallowing and mouth opening. Keep eating and drinking by mouth whenever it is safe. A speech and swallowing therapist can teach the exercises and check whether food is going into the windpipe without you noticing.

Practical step: Do the exercises your therapist gives you every day. If you cough or choke with meals, or your mouth opening is getting smaller, tell the team.

స్వరపేటిక తీసేసిన తర్వాత మెడ ముందు భాగంలో ఉండే రంధ్రం (స్టోమా) ద్వారా ఊపిరి తీసుకుంటారు, ముక్కు, నోటి ద్వారా కాదు. గాలి ముక్కు ద్వారా రాదు కాబట్టి, ఆ రంధ్రాన్ని శుభ్రంగా, కప్పి ఉంచాలి, గాలికి తేమ అందించాలి. చాలామంది మళ్లీ మాట్లాడడం నేర్చుకుంటారు; ఎక్కువగా చిన్న స్వర కవాటంతో, లేదా ఎలక్ట్రానిక్ పరికరంతో. తినడం సాధారణంగా మామూలుగానే ఉంటుంది; వాసన తెలియడం తగ్గుతుంది.

చేయాల్సింది: ఆపరేషన్‌కు ముందే స్పీచ్ థెరపిస్ట్‌ను కలవండి. అత్యవసరంలో మెడ రంధ్రం ద్వారా ఆక్సిజన్ ఇవ్వాలని తెలిసేలా, మీరు మెడ ద్వారా ఊపిరి తీసుకుంటారని రాసిన కార్డు దగ్గర ఉంచుకోండి.

After the voice box is removed, you breathe through an opening in the front of the neck (a stoma), not through the nose and mouth. The stoma needs to be kept clean and covered, and the air kept moist, because air no longer passes through the nose. Most people learn to speak again, most often with a small voice valve, or with an electronic device. Eating usually returns to normal; the sense of smell is reduced.

Practical step: Meet the speech therapist before the operation. Carry a card saying that you breathe through your neck, so that in an emergency oxygen is given through the stoma.

రేడియోథెరపీ వల్ల ఉమ్మి తగ్గుతుంది, దవడ ఎముకకు రక్త సరఫరా జీవితాంతం తగ్గుతుంది. బాగా పుచ్చిపోయిన పళ్లను చికిత్సకు ముందే తీయించడం మంచిది; తర్వాత కిరణ చికిత్స జరిగిన దవడ నుంచి తీస్తే ఎముక చెడిపోవచ్చు (ఆస్టియోరేడియోనెక్రోసిస్). చికిత్స తర్వాత ఉమ్మి లేకపోవడంతో పళ్లు త్వరగా పుచ్చిపోవచ్చు; అందుకే రోజూ ఫ్లోరైడ్, మెత్తటి కుంచె, క్రమం తప్పని దంత పరీక్షలు జీవితాంతం అవసరం.

చేయాల్సింది: రోజూ ఫ్లోరైడ్ వాడండి, ఆరు నెలలకు ఒకసారి దంత వైద్యులను కలవండి. ప్రతి దంత వైద్యులకూ రేడియోథెరపీ జరిగిందని చెప్పండి; ఏ పన్ను తీయించే ముందైనా మీ క్యాన్సర్ డాక్టర్‌తో మాట్లాడండి.

Radiotherapy reduces saliva and the blood supply of the jaw for life. Badly decayed teeth are best removed before treatment, because removing them later from an irradiated jaw can make the bone break down (osteoradionecrosis). After treatment, decay can progress quickly without saliva, so daily fluoride, a soft brush and regular dental checks are needed for life.

Practical step: Use fluoride every day and see the dentist every six months. Tell every dentist you had radiotherapy, and speak to your cancer doctor before any tooth is removed.

గురక శబ్దంతో లేదా కష్టంగా ఊపిరి, నోరు, గొంతు, మెడ లేదా మెడ రంధ్రం నుంచి రక్తం, నీళ్లు కూడా మింగలేకపోవడం లేదా మూత్రం బాగా తగ్గడం, జ్వరం (ముఖ్యంగా కీమోథెరపీ కూడా తీసుకుంటుంటే) ఉంటే వెంటనే రండి, లేదా 108 కు ఫోన్ చేయండి. నొప్పి మందులతో తగ్గని నొప్పి, వేగంగా బరువు తగ్గడం, ఆహార గొట్టం మూసుకుపోవడం లేదా జారిపోవడం, మెడ రంధ్రం లేదా స్వర కవాటం మూసుకుపోవడం కూడా వెంటనే చెప్పండి.

చేయాల్సింది: ఆసుపత్రి ఫోన్ నంబరు, మీ చికిత్స వివరాల కాగితం ఎప్పుడూ దగ్గర ఉంచుకోండి; ఇవి జరిగితే తదుపరి అపాయింట్‌మెంట్ కోసం ఆగకండి.

Come at once, or call 108, for noisy or difficult breathing; bleeding from the mouth, throat, neck or stoma; being unable to swallow even water, or passing very little urine; or fever, especially if you are also having chemotherapy. Also report quickly: pain that painkillers do not control, rapid weight loss, a blocked or dislodged feeding tube, or a blocked stoma or voice valve.

Practical step: Keep the hospital phone number and your treatment summary with you, and do not wait for the next appointment if any of these happen.

క్యాన్సర్ రకం, చికిత్సను బట్టి తదుపరి పరీక్షల్లో లక్షణాల సమీక్ష, డాక్టర్ పరీక్ష, రక్త పరీక్షలు లేదా స్కాన్లు ఉండవచ్చు. కొన్ని సైడ్ ఎఫెక్ట్స్ నెలల తర్వాత వస్తాయి, లేదా అంత కాలం ఉంటాయి.

చేయాల్సింది: తదుపరి పరీక్షల సమయపట్టికను రాతపూర్వకంగా అడగండి, మధ్యలో ఎవరిని సంప్రదించాలో అడగండి.

Follow-up may include symptom review, examination, tests or imaging depending on cancer type and treatment. Some side effects appear or persist months later.

Practical step: Ask for a written follow-up schedule and whom to contact between visits.

కోలుకోవడం క్రమంగా జరుగుతుంది. నడక, కండరాల బలానికి వ్యాయామం, పోషణ, నిద్ర, పునరావాసం సహాయపడతాయి, కానీ ఎంత చేయాలనేది ప్రస్తుత లక్షణాలు, డాక్టర్ సలహాపై ఆధారపడి ఉండాలి.

చేయాల్సింది: మీ కోలుకోవడాన్ని ఇతరులతో పోల్చుకోకుండా, వారానికి చిన్న చిన్న లక్ష్యాలు పెట్టుకోండి.

Recovery is gradual. Walking, strengthening, nutrition, sleep and rehabilitation may help, but activity should reflect current symptoms and medical advice.

Practical step: Set small weekly goals rather than comparing recovery with someone else.